GenelKim, KimdirTarih

Ali Kuşçu Kimdir, Ali Kuşçu Neyi Bulmuştur

Ali Kuşçu Kimdir, Ali Kuşçu Neyi Buldu, Ali Kuşçu Hayatı Hakkında Bilgi

Ali Alâeddin bin Muhammed el-Kuşci. Büyük Türk astronom ve matematikçisidir. Maveraünnehir’de doğdu. Şark ve garp Türk illerinin bu tanınmış astronomi bilgininin doğduğu yer bilinmiyor. Babası, Türkistan ve Maveraünnehir Emiri ünlü alim ve filozof Uluğ Bey’in “Bazdarı… “Kuşçu” adı buradan gelir.

İlköğrenimini Semerkant’ta yaptı. Bursalı Kadızade Rumi’den ve Uluğ Bey’den matematik ve astronomi okudu. Hamisi ve hocası Uluğ Bey’in hükümdar sarayındaki resmiyetten kurtulmak için Kirman’a geçti. Öğrenimini orada tamamladı. Kirmanda bulunduğu sırada “Risaletü’l-Hall el-Eşkal el-Kamer” adlı eali_kuscuserini kaleme aldı. Semerkant’a döndü ve bu eserini hocası ve hamisi Uluğ Bey’e takdim etti. Uluğ Bey kendisini, bizzat kurduğu ünlü rasathanesine “müdür” yaptı.

” Uluğ Bey’in hunhar bir suikast sonunda öldürülmesi üzerine “Hac” bahanesiyle Semerkant’tan ayrıldı. Tebriz üzerinden Mekke’ye giderken, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın büyük ikram ve iltifatına mazhar oldu. Bir süre O’nun nezdinde kaldı. Uzun Hasan tarafından, Osmanlı hükümdarı Fatih Sultan Mehmet’e sulh elçisi olarak gönderildi. Akkoyunlu elçisi olarak İstanbul’a gelen Ali Kuşçu, Fatih Sultan Mehmet’in dikkatini çekti. Fatih kendisini İstanbul’da kalmaya davet etti. O, bu teklifi elçilik vazifesini tamamlama şartıyla kabul etti.

Büyük bilgin Ali Kuşçu Tebriz’den İstanbul a dönerken, Osmanlı sınırında büyük bir merasimle karşılandı. Kendisine, İstanbul’a ulaşıncaya kadar, günde bin akçe harcırah verildi, İstanbul’a girerken, İstanbul kadısı, ünlü bilgin Mevlânâ Hocazade tarafından istikbal edildi. Şark ve Garbın bütün ulema ve sanatkârlarını İstanbul’da toplamak için büyük masraflara giren Sultan Fatih, kendisini Ayasofya müderrisliğine tayin etti.

Büyük allâme Ali Kuşçu’nun ilmî faaliyetlerini iki kısma ayırmak mümkündür. Birinci kısımda “Kelâm” ve “Lisaniyat”, ikinci kısımda “Riyaziyat” ve “Hey’et” yer alır.

Risale fi’l-Hayr, astronomi konusundaki en tanınmış eseridir.

Ali Kuşçu, Türkiye’nin ilk astronomi hocasıdır. O’nun İstanbul’a gelmesiyle İstanbul’da astronomi tahsili canlanmış, kendisinden sonra torunu Mirim Çelebi gibi ünlü astronomlar yetiştirmesine sebep olmuştur.

Kelâm ve lügat konularında da telifler olan bu büyük Türk astronom ve matematikçisi 1474 yılında İstanbul’da vefat ettiği zaman bu Osmanlı başkenti, siyasî başkent olma sınırını aşmış, dünyanın kültür başkenti haline gelmişti. Ali Kuşçu’nun bunda rolü büyüktür.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu