Serbest Cumhuriyet Fırkası

Serbest Cumhuriyet Fırkası ne zaman ve nerede kuruldu, Serbest Cumhuriyet Fırkasını kim ne amaçla kurdu, Serbest Cumhuriyet Fırkası neden kapandı.

Türkiye’de demokrasi denemesinin bir sonucu olarak Mustafa Kemal’in desteği ile Fethi Okyar ve arkadaşlarınca 12 Ağustos 1930’da kurulan siyasal partidir.

Mustafa Kemal, Yalova’da bir baloda yeni bir partinin kurulmak üzere olduğunu açıkladı. O sırada Paris Elçiliği’nden Türkiye’ye dönmüş olan Fethi Okyar’ı 9 Ağustos 1930’da Mustafa Kemal’e hükümetin mali ve ekonomik politikasındaki başarısızlığın Melis’te serbest eleştirinin yokluğundan ve bunun sonucu olarak kabinenin sorumsuzluğundan yakınan bir mektup yazdı.

serbest_cumhuriyet_firkasiMektupta ayrıca bir muhalefet partisinin yokluğu da dile getiriliyordu. Bu mektuptan memnun kalan Mustafa Kemal’in desteğiyle Fethi Okyar 12 Ağustos 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkasının tüzüğünü Cemiyetler Kanunu gereği İstanbul Valiliğine verdi. Program, serbest, laik cumhuriyet rejiminin, ulusal egemenliğin en yüksek belirtisi olarak kabul ediyordu. Cumhuriyet’in gerektirdiği koşulları uygulamayla gerçekleştirmek, Anayasa’nın Türk halkına sağladığı bütün yetki ve haklarını koruma, ilkelerini taşıyordu.

Serbest Cumhuriyet Fırkası o günlerde CHF’ye karşı ülkede ve hatta parlamento içinde başlayan hafif yollu tepkilerin ve CHF aracılığıyla hükümetin izlediği devletçi politikaya yönelik olması liberalleri harekete geçirmişti. Bu tepkilerin Meclis’te serbestçe tartışılması isteği Mustafa Kemal’i bir partinin kurulması fikrine getirmiştir. Ancak Serbest Cumhuriyet Fırkası Mustafa Kemal’in yeniliklerine karşı çıkan, tutucuların yer aldığı bir parti oldu. Serbest Cumhuriyet Fıkrası toplantılarında laikliğe aykırı düşünceler ön plana çıktı. Kıyafet inkılabına karşı çıkıldı. Ayrıca İzmir CHF merkezi taşa tutuldu, İzmir gezisi sonucu Fethi Okyar, TBMM’de ağır eleştirilere uğradı. Mustafa Kemal de desteğini çekince Fethi Okyar 17 Kasım 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkasının siyasetten çekilmesine karar verdi. Bu kararla Serbest Cumhuriyet Fırkası kendini feshetti.

Leave a Reply