Prizma Nedir?

- in Fen Bilimleri, Fizik, Genel
0

Prizmanedir, Prizma çeşitleri nelerdir, Prizma hakkında bilgi.

Camdan yapılmış üçgen prizması şeklindeki bir cisme ışık prizması denir.

Başka bir deyişle; İki düz yüzü arasında, açı bulunan saydam bir cisme ışık prizması denir.

Prizmanın iki yüzünün yaptığı açıya prizmanın kıran açısı denir.

AD, BE, CF kenarları, dik olarak bir düzenle kesilirse, prizmanın asal kesiti elde edilir. Işık prizması şekil olarak gösterilirken asal kesiti olarak gösterilir.

Bir ışının prizmadan geçişi:

Prizmanın bir asal kesitinden geçen bir ışının yolunu inceleyelim.

Prizmanın AB yüzüne düşen Kİ ışık ışını, havadan cama girerken normale yaklaşarak II doğrultusunda kırılır ve prizmanın tabanına doğru sapar. Bu ışın, diğer yüzden çıkarken camdan havaya geçtiğinden, normalden uzaklaşarak (kırılma kanunu) I L doğrultusunda kırılır. Gene priz manın kalın tarafına doğru sapar. Prizmaya giren Kİ ışınıyla çıkan ışının I L doğrul-talarının meydana getirdikleri D açısına ışının sapma açısı denir.

Prizmada görüntü:

B mumundan (veya B ışıklı noktasından) prizmanın üzerine giden ışınlar, prizmanın kalın tarafına doğru saptıklarından prizmadan çıkan ışının uzantısında B’nin görüntüsü B Meydana gelir. Prizmanın arkasından bakan bir göz B ışıklı cismini B’de görür. B noktası ile Noktasının, prizmanın A tepesine olan uzaklıkları eşittir. Beyaz ışığın renklere ayrılması (Tayf):

PrizmaB lambanın verdiği beyaz ışığı veya güneş ışığını önce dar bir yarıktan geçirelim, sonra ışınların yolu üzerine bir prizma koyalım. Prizmadan çıkan ışınlara karşı bir ekran tutacak olursak üzerinde renklerin şeritler halinde sıralandığını görürüz. Bu renkli şeride ışık tayfı adı verilir. Böyle bir tayfta sırasıyla kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert, mor olmak üzere yedi renk bulunur. Bu deney, beyaz ışığın basit bir ışık olmayıp yedi renkten meydana geldiğini, renklerin farklı derecede kırılarak birbirlerinden ayrıldıklarını göstermektedir. Tayf renkleri içinde, en fazla kırılan ışık mor ışık, en az kırılan da kırmızı ışıktır. Başka renkteki ışıklar, başka açılarla kırıldıklarından her bir renk başka başka saparak birbirlerinden ayrılırlar.

Tayfın içinde renklerin kesin sınırları yoktur. Yedi grupta topladığımız renkler, aslında yedi tane değildir. Meselâ kırmızı diye adlandırdığımız kısımda, koyu kırmızıdan turuncuya kadar çok çeşitli kırmızı renkler görülmektedir.

Beyaz ışık veren bir lambanın önüne bir kırmızı cam koyduktan sonra ışığının tayfına bakarsak kırmızı renkli şeritten başka kısımlar, tayfta görülmezler. Prizma, üstüne gelen ışığın içinde hangi renkler varsa onları ayrıştırır. Işığın renklerini değiştirmez. Işınların yolunun üzerine, kırmızı cam koyduğumuz takdirde, kırmızı cam, beyaz ışığın içinde bulunan kırmızıdan başka renkleri yutar. Başka renkler için de aynı durumlar geçerlidir.

Beyaz ışığı prizmadan geçirmek suretiyle yedi renk elde edildiği gibi, bu renkleri karıştırarak tekrar beyaz ışığın elde edinmesi mümkündür. Örnek: a)~ Tayf bir prizmadan geçirilirse (ters konmuş bir prizmadan) renkler beyaz ışık halinde birleşirler, b) Daire şeklinde bir mukavvayı, dilim dilim tayfın yedi rengine boyayalım. Sonra merkezinden geçen eksen etrafında hızla döndürelim (Nevvton çarkı). Renklerin birbirine karışması sonucunda daire şeklindeki mukavvayı beyaz renkte görürüz.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir