Osmanlı Devletinde Saraylar

Osmanlılarda saray, Osmanlı devletinde saraylar nasıldı hakkında bilgi.

Osmanlılar’da, saray değilse de, halkınkinden farklı bir mesken kurma hareketi 2. hükümdar Orhan Bey ile başlar. Orhan Gazi, Bursayı aldıktan sonra bir süre bulduğu yerde oturmuştu. Aradan hayli zaman geçtikten sonra, ilk defa olarak kendisine özel bir mesken yaptırmaya başladıysa da, bunu tamamlayamadan öldü.

Orhan Bey’in yarım bıraktığı binayı 3. hükümdar Murat Hüdavendigar tamamlattı. Bu bina, Bursa Ovası’na bakan bir tepe üzerindeydi. Geniş, bakımlı bir bahçe içinde, çok sanatlı çinilerle süslü birkaç köşkten meydana geliyordu.

Bu yapıların saray havasına bürünmesi Yıldırım Bayezit zamanındadır. Yıldırım Timur savaşından sonraki buhranlı yıllarda Bursa Sarayı bakımsız kalıp harap oldu, sonraki onarımlar da onu ayakta tutamadı. Bursa’nın Muradiye semtinin üst taraflarında bugün de bu sarayın temellerini, taksimatını görmek mümkündür.

Geniş bahçesinin bir parçasını teşkil eden çimenli koruluk ise Bursa halkının dinlenme yerlerinden biridir.

Bursa’dan sonra ikinci başkent olan Edirne’de de Osmanlı padişahları saray yaptırmışlardır. Edirne’de ilk sarayı 1. Murat, şehrin kuzey tarafındaki tepelere yaptırmıştı. Tarihlerimizde Eski Saray diye anılan bu yapıyı Musa Çelebi genişletip geliştirdi. Bu sarayı sonradan Kanuni Sultan Süleyman, yeni tamir ettirdi, yeni ekler yaptırdı. Daha sonraları saray kendi haline bırakılmış, harap olmuş, yerine başka binalar kondurulmuştur.

Edirne’de ikinci, daha büyük bir saray da 2. Murat tarafından yaptırılmıştı. Şimdi bazı kalıntıları, bahçeleri kalmıştır, sarayın bulunduğu yer Sarayiçi diye anılır. Osmanlı Padişahlarının ilk büyük ve ihtişamlı sarayı budur. Bu sarayı, sırasıyla, Fatih Sultan Mehmet, Kanuni Sultan Süleyman, 2. Selim, özellikle Avcı Sultan Mehmet, yeni yeni eklerle genişletip güzelleştirmiş, süslemişlerdir.

Onlardan sonra daha birçok padişah bu sarayda, kimi devamlı, kimi de belli sürelerle oturmuşlardır. Saray esas kısımlarından başka büyüklü küçüklü sayısız köşklerle çevriliydi. Bahçelerinin bakımı, güzelliği ise dillere destandı.