Oğuzlar Kimlerdir?

Oğuz boyunun özellikleri, Ayrıldığı kollar, Oğuzlar hakkında bilgi, Oğuz boyu.

Anadolu, Azerbaycan, İran, Irak ve Türkmenistan Türklerinin ataları olan bir Türk topluluğudur. Oğuz kelimesinin türeyişi ve yapısı hakkında çeşitli fikirler öne sürülmüştür. Kelime “ok” kökünden “z” çoğul ekiyle oklar (boylar) anlamında türetildiğini ileri süren görüş akla en yatkın olanıdır.

oguzlar1Tarihi kaynaklara göre Oğuzlar VI. yüzyıldan sonra Çin’den Karadeniz kıyılarına kadar yayılmış bulunan bütün toplulukları merkezi bir devlet halinde birleştirmeyi başarmışlardır. Selçuklular Devleti kuruluşu üzerine Oğuz adı “Türkmen” adının aynı olarak kullanılmaya başlandı ve Oğuz kelimesi ortadan kalktı. Rus kaynaklarında Oğuzlardan daha çok “Torki” Arap kaynaklarında ise “Tokuz Oğuz” birliğinden “Tuguzguz” şeklinde söz edilmektedir.

Oğuz adı ilk de fa Yenisey kitabelerinde yer almaktadır. Burada “Altı Oğuz budunda” sözü geçer. Oğuzlar bu kitabelerin yazıldığı devirde Göktürk Devletinin kuzeyinde Barlık Irmağı kıyılarında altı boy halinde yaşamaktaydılar. Bu bölgede bulunan çok sayıda yazıtın Oğuzlar’a ait olduğu bilinmektedir.

oguzlar

Bu yazıtlara göre Oğuzlar, Göktürk Kağanlığının dayandığı en güçlü topluluktur. Nitekim Göktürk hükümdarı Bilge Kağan, yazıtlarında Oğuz boylarını ve beylerini “Tokuz Oğuz budun kenti budunum erti” şeklinde kendisine tabi olarak belirtmektedir. Oğuzlar, Göktürk Kağanlığı’nın yeniden kurulduğu sırada, 9 boy halinde Selengen Irmağı kıyılarında yerleşmişlerdi. Bu sırada Baz Kağan’ın idaresinde bulunuyorlardı. Göktürk Devleti’nin hakimiyetini istemediklerinde Tabgaçlar ve Kıtaylar’la bireştiler; bunu haber alan Göktürkler, vezir Bilge Tonyukuk’un kumandasında Oğuzlar’ın üzerine önemli bir kuvvet gönderdiler.

Toğla (Tula) Irmağı kıyısında yapılan kanlı savaşta Oğuzlar yenildi. Buna rağmen llteriş Kağan’ın hâkimiyetini kabul ettiler.