Mantık Nedir, Neyi İnceler

In Genel 18 views

Mantık kurucusu kimdir, Mantık kuramı hakkında kısa bilgi.

Felsefenin bir dalı. Mantık sözünden, ananevi olarak, insan düşüncesinin yollarını ve yapısını şekli açıdan ele alan, ancak bunu yaparken düşüncenin tabiatı, gerçeğin yapısını yorumladığı, gerçeğe hangi görüşle vardığı meseleleriyle uğraşmayan bir felsefe dalı anlaşılır. Yunan düşüncesinin en eski döneminde “logos” sözü hem konuşma hem de düşünce (bir düşünce gerçek görünüşü ile ele alındığından, yani gerçekten var olan bir şeyin düşüncesi olarak ele alın­dığından dil, dille anlatılan, düşünce ve düşüncenin tanıyıp dilin anlattığı gerçek arasında hemen bir uygunluk kurul­maktaydı.

İslam felsefesinde mantık, Aristoteles1 in düşüncelerinden kaynaklanan Yeni-, Eflatuncu görüşlere dayandırılmıştır. Aris­toteles mantığı fazla bir değişikliğe uğra­tılmadan İslâm filozoflarınca da uygulan­dı. Aristoteles’in mantıkla ilgili eseri bir bütün olarak Arapça’ya çevrilmiş, ancak bunun tahlili kıyası bölümü üzerinde daha çok duruldu. İslâm’da mantık, insan zih­nini hakikate ulaştırma ve aklı hataya düş­mekten koruma yolu olarak anlaşılmıştır.

İslam filozofları mantıkla felsefeye baş­lamayı bir gelenek haline getirdiler. Man­tığın amacı bilinenden bilinmeyene git­mek, bilinen gerçeklerden hareket ede­rek bilinmeyeni bilmektir. İnsan ruhu, iyiyi kötüden ayırma yoluyla olgunlaşır. İslam mantığının en çok kullandığı alanlar ta­nımın kanıtlanması, genel ilkelerin varlı­ğı ve düşünce sırasında yanlıştan ko­runmadır.

17. yüzyıl başlarında Francis Bacon, Nçvum Organon ile bir reformun ilk adım­larını atmıştır. Bununla mantık, bilimsel bir metodoloji, gerçeklerin bulunmasın-daki biçimsel araştırmayı sınırlandıran, yöneten bir araç olmaktadır. Galilei’nin de­neyciliği, Descartes’ın metodolojisi, Pascal’ın düşünceleri hep bu çerçeve içinde yer almaktadır. Yüzyılın ikinci yarısında Hobbes, mantığı, matematiki hesap gibi biçimlendiren ananevi kaidelerden fayda­lanan birtakım sembollerin, “mantıki hesabı” olarak görmüştür. Bu düşünce

Leibniz tarafından geliştirilmiş ve çağdaş felsefede çok izleyici bulmuştur. Leibniz mantığın ana konusu olarak sözün biçim­lerinde ve yapısında anlatımını bulan ak­lın, bir “mimarlık” olduğu düşüncesini sa­vunmuştur. 18. yüzyıl Alman filozofla­rından Lambert, Wolff ve Crusius bu dü­şünceyi geliştirmişler, dedüksiyoncu mantığın öğretici metinlerini vermişlerdir. Bu arada dedüksiyoncu mantığın Alman okulunun dışında her şeye rağmen, sü­rüp gittiğinin en önemli delili Legique de Port Royal (1962) adlı eserin kazandığı bü­yük başarıdır.

Kant’ın ‘Mutlak Aklın Tenkidi” adlı ki­tabı, Leibniz’i takip eden Alman filozofla­rının ortamında doğmuştur. Kant bu kitap­ta “genel mantık” ile deney üstü mantı­ki açıkça ayırmaktadır. Birincisi Aristote­les’ten kaima biçimci mantıktır, ama Kant onu sözün değil, düşüncenin bir doktrini olarak görür, ikincisiyse düşüncenin mut­lak (apriori, önceden var olan) biçimleri­nin doktirinidir. Bu deney üstü mantık yep­yeni bir nitelik kazanmış gnozeoloji ile ay­nı niteliğe bürünmüş ve böylece Kant son­rası Alman idealizminin işlediği metafiziki mantığın indirgenmesi yoluna girmiştir.

Hegel’de mantık saf kavram ve dizile­rin doktrini olmuştur. Kant’ta henüz bir gö­rünüş doktirini olan diyalektik, Hegel’de gerçeğin ve düşüncenin öz kanunu ol­maktadır. Böylece diyalektik mantık, so­mut düşünce olarak, soyut: düşüncenin özelliği olan şekli mantığa karşı çıkmak­tadır. Bu karşı çıkış, Marx’tan İtalyan ide­alist filozofları Croce ve Gentile’ye kadar bütün diyalekçi düşünürlerde sürüp git­miştir.

Bu zıtlığa bazı ananevi mantıkçılar (Bol-zona, Trendelenburg) şeklî mantık adına bir tepki göstermişlerdir. Bu tepki aşağı yukarı mutlak şeklî mantığın yeniden do­ğuşudur. Mantık matematiksel görüşünün önemli bir parçasını bu hareketle kazan­mıştır.

Geçen yüzyılın ortalarında Bentham, Hamilton gibi bazı mantıkçılar ve filozof­lar mantıki bir cebir kurmaya girişmişler­dir. Bu mantıki cebir sonradan açıkça matematiksel mantık denen şeye dönüşmüş­tür. Frege ve Peano’nun tentelini attığı bu doktrin Russel ve Wittgens’tfein, Carnap, Tarski ve Devvey’in çalışmalarıyla iki da­la ayrılmıştır: Gerçek, matematiki man­tık ve analitik şekli mantık.

Mekkenin Fethi Tarihi Önemi Hakkında Bilgi
Mekkenin Fethi Tarihi Önemi Hakkında Bilgi
Mekkenin Fethi sebep ve sonuçları nelerdir, Mekkenin Fethi
Mehir Nedir, Mehir Hangi Durumlarda Düşer
Mehir Nedir, Mehir Hangi Durumlarda Düşer
Mehir çeşitleri nelerdir, Mehir hangi durumlarda verilir, Mehir
Molla Fenari Kimdir, Hayatı ve Eserleri
Molla Fenari Kimdir, Hayatı ve Eserleri
Molla Fenari kimin zamanında yaşadı, Molla Fenari kimdir
Ebu Mansur Muhammet Kimdir Hakkında Bilgi
Ebu Mansur Muhammet Kimdir Hakkında Bilgi
Ebu Mansur Muhammet maturidi hayatı, Ebu Mansur Muhammet

Leave a reply "Mantık Nedir, Neyi İnceler"


Top