Kudüs Nerededir Neden Kutsaldır

Kudüs Nerededir Neden Kutsaldır

Kudüs hangi ülkededir, Kudüs neden kutsal sayılır, Kudüs tarihi ve kültürü hakkında bilgi.

Filistin’de bir şehirdir. Bugün doğu bölümü Ürdün’ün elindedir, batı kesimi İsrail devletinin başkentidir.

Kudüs, tarihin en ünlü şehirlerinden’ biridir. Hem Yahudiler, hem Hristiyanlar, hem de Müslümanlar için kutsal sayılır. Müslümanlık’ta, Mekke ile Medine’den sonra, üçüncü kutsal şehirdir, İslam’ın ilk yıllarında namaz Kabe’ye doğru değil, Kudüs’e doğru kılınırdı. Hristiyan ve Müslüman kutsal makamlarının hepsi doğu kesiminde, eski şehirde, Ürdün’ün elindedir.

Şehir İbraniler’in Filistin’e gelmelerinden de önce vardı. İbraniler şehrin adını Urişalim şeklinde söylüyorlardı. Bundan Batı dillerindeki Jerusalem çıkmıştır. Araplar Kuds dediler. Akdeniz kıyısına 52 km. olan şehir denizden 744 m. yüksektedir, ünlü Zeytin dağında bu yükseklik 818 m.’yi bulur. Kubbetu’s-Sahra ile Mescidu’l-Aksanın bulunduğu, Müslümanlarca kutsal Harem-i Şerif, 300X480 metrelik bir alanda bulunur, İsrail kesiminde 222.000, Ürdün kesiminde 140.000 nüfus yaşar. Yahudiler 1929’da Kudüs’te bir İbrani üniversitesi kurmuşlardır.

Tarihte Kudüs:

İbrani devletinin, bu arada Hz. Süleyman’ın başkenti olan şehir, Asurlular’ın, Babilliier’in, Romalılar’ın istilasına uğradı. Yahudiler şehirden çıkarıldılar. Hz. Isa burada çarmıha gerildiği için, Büyük Konstantin’den başlayarak Roma ve Bizans imparatorlarının çok ilgisini gördü; Filistin eyaletine başkent’ oldu. 614’te İranlılar tarafından alındı; 629’a kadar onlarda kaldı. 637 mayısında Müslümanlar tarafından Bizans’tan fethedildi; bizzat Hz. Ömer şehre girdi; Hristiyanlar’ın hiçbir imtiyazına dokunulmadı. Şehir, zamanımıza kadar patriklik merkezi olarak kaldı. Bugün 5 Ortodoks patrikliğinden biri burada bulunmaktadır (ötekiler İstanbul, İskenderiye, Antakya ve Moskovadadır).

Kudüs Tulunlular ve Ihşidoğulları gibi Sünni Türk devletlerinden sonra 905’te Şii Fatımîler’in eline geçti. 1070’te Selçuklu komutanı Atsız, şehri Alp Arslan adına aldı, Filistin, Türk imparatorluğuna katıldı. 1091 de Şam Selçuklu Meliki Tutuş, Kudüs’ü Ar-tukoğulları’nın atası olan Emir Sokman’a verdi. 1096’da Fatımiler şehri’ geri aldılar. Tutuş’un oğlu Melik Rıdvan’ın Kudüs’ü almak teşebbüsü başarısızlığa uğradı.

15 temmuz 1099’da Haçlılar şehre girdiler, Fransız olan bir hanedanı başa getirerek Kudüs Krallığı’nı kurdular. Türkler’le Doğu Akdeniz kıyılarına el atmış olan Haçlılar arasında amansız bir savaşma devri başladı (Bk. Haçlılar). 1187’de Salahattin Eyyubî şehri aldı. Kudüs’teki Haçlı krallığı Akkaya sığındı, orada devam etti. 1244’te şehir gene Haçlılar’a geçti, birkaç yıl sonra Memlük Türkleri tarafından alındı; kesin şekilde Mısır-Suriye İmparatorluğuna katıldı.

30 aralık 1516’da Yavuz, Kudüs’e girdi, şehri Osmanlı İmparatorluğu’na kattı. Kudüs, Suriye eyaletine bir sancak (vilayet) merkezi olarak bağlandı. Son zamanlara kadar Kudüs, «müstakil sancak» tı; yani hiçbir eyalete bağlı olmayıp, doğrudan doğruya Dahiliye Nezareti’ne bağlı nadir birkaç vilayetten biriydi. 1910’da 17.100 km5 toprağı, 420.000 nüfusu, 6 kazası vardı; şehrin nüfusu 100.000’di; 75.000 nüfuslu Yafa da bu sancağın sınırları içinde bulunuyordu.

22 aralık 1917’de Kudüs, pek şiddetli Türk savunmasından sonra İngilizlerin ve müttefiklerinin eline geçti. Selçuklu ve Memlüklü egemenliklerinin dışında, Türk – Osmanlı egemenliği altında tam 401 yıl kalmış oluyordu.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir