İyonlaşma Enerjisi Nedir?

İyonlaşma Enerjisi nasıl değişir, İyonlaşma Enerjisi soruları, İyonlaşma Enerjisi hakkında bilgi.

Bir atomdan ya da iyondan bir elektronun uzaklaştırılması için ge­rekli olan enerjiye iyonlaşma enerji­si denir. Bir x nötral atomundan bir elektronun uzaklaştırılmasındaki enerjiye birinci iyonlaşma enerjisi de­nir. Bu sırada x+ katyonu meydana gelir. İkinci, üçüncü,… elektronların uzaklaştırılmasıyla xz iyonları meydana gelir ve böylece ikinci, üçüncü,… iyonlaşmalar elde edilir. Bu iyonlaşmalara karşılık olan enerjilere ikinci, üçüncü,… iyonlaşma enerjisi denir. Açıkça belirtilmediği hallerde iyonlaşma enerjisi deyimin­den birinci iyonlaşma enerjisi anlaşı­lır. İyonlaşma enerjisi (ya da iyonlaş­ma potansiyeli) birimi olarak elektron volt kullanılır. Tabloda periyodik sis­temin ilk yirmi iki elementinin elekt­ron volt olarak iyonlaşma enerjileri verilmiştir. Bu enerjilerden bir kısmı­nın kimyasal reaksiyonlardan sağlan­ması olanaksızdır. Yaklaşık olarak 15 elektron volt’tan yukarı değerlere sa­dece kimyasal reaksiyonlarla erişile-mez. Böylece kimyasal işlemlerde çok değerli katyonların oluşumu bek­lenemez. Soy gazların iyonlaşma enerjileri çok büyüktür. Herhangi bir elementin iyonlaşma değeri arttıkça iyonlaşma potansiyeli de artar. Çün­kü bir elektronun bir pozitif iyondan koparılması bir nötr atomdan kopa­rılmasından daha güçtür.

İyonlaşma potansiyelinin değeri bazı etkenlere bağlıdır. Bunların en belirgin olanları şunlardır:

  • Atom çekirdeğinin yükü: Aynı dış elektron yapısına sahip olan atomların çekirdek yüklerinin artışı oranında iyonlaşma enerjisi artar. Ay­nı periyotta soldan sağa doğru gidil­dikçe iyonlaşma enerjisinin artması bundandır.
  • İç elektron kabuklarının ekran etkisi: İç kabuklardaki elektronlar, çekirdeğin dış kabuktaki elektronla­rı üzerindeki çekim etkisini kısmen denkleştirmiş olacaklarından iyonlaş­ma enerjisinin değerini bir miktar azaltırlar. Aynı grupta yukarıdan aşa­ğıya doğru inildikçe iyonlaşma ener­jilerinin azalması bundandır.
  • Atom çapı: Aynı elektron yapı­sına sahip atomlar arasında atom ça­pının artışı oranında iyonlaşma ener­jisi azalır.

Elektronların çekirdeğe yakın­lığı: Aynı n prinsipal kuvantum (baş kuvantum – birincil kuvantum) sayısı için elektronun çekirdeğe yakınlığı s >p >d >f biçimindedir. Böylece öte­ki etkenler aynı olmak şartıyla bir s elektronun koparılması bir p elekt­ronundan daha güçtür.