İyonlar Hakkında Bilgi

İyon tarihi, İyonya neresidir, İyonlar hakkında bilgi.

İlk çağda, Anadolu’nun batı kıyılarına iyonya denirdi, iyonya doğuda Lidya’yla komşuydu. Yunanistan’dan gelen iyon ka­vimleri burada yerleşmişler, yüksek bir uygarlık kurmuşlardı. Kıyı şehirleriyle Ege Denizindeki adaların bir kısmı iyonlar’a aitti.

İyonlar 12 şehir devleti kurmuşlardır. 12 İyon şehrinin M.Ö.1000 yılında kuruldu­ğu tahmin ediliyor. Bu şehirler kısa bir süre içinde gelişmiş, batının birer uygarlık mer­kezi haline gelmişti. Bu şehirler Efes, Kolofon, Milet, Myus, Priene, Lebedus, Sa­mus, Erthrae, Klazomensa, Foça, İzmir (Smyrna) ile Khiös’dur. Bu şehirler içinde Efes ve Milet, devrin bir kültür ve uygar­lık merkezi olmuştur.

M.Ö.700 yılında Lidya Kralı Giges, İzmir ve Milet şehirlerini istilâ etti, diğer şehir­ler ise ekonomik açıdan Lidya’ya bağlan­dı. M.Ö.560-545’te Lidya kralı Kresus.lyon-ya’yı Lidya Krallığı’nın egemenliği altına aldı. Lidya Krallığının Persler tarafından yıkılması ile Persler’in egemenliğini kabul ettiler.

İyon nizamı:

Yunan mimarisinde Dor nizamından sonra ortaya çıkmış yapı nizamıdır. İyon nizamında da karakteristik özellik sütun­larda toplanmıştır.

Bu nizamla yapılmış tapınak sütunları ince uzun sütunlardır. Bir kaide üzerinde yükselmekte ve kıvrımlı başlık taşımakta­dır. Sütunlar üzerinde taştan basamaklar yer alır. Frizler ince uzun bir şerit halinde olup, üzerleri kabartma resimlerle süslen­miştir.

İyon uygarlığı:

İyonlar denizci insanlardı. Birçok Akde­niz limanlarına mal taşıyarak hayatlarını kazanıyorlardı. M.Ö. VIII.-VII. ve VI. yüzyıl­larda en parlak devrini yaşayan İyon uygarlığı, V. yüzyılda Atina uygarlığının doğ­masında önemli rol oynamıştır.

iyonya, iyon felsefesinin beşiğidir, lyon-ya’da filozoflar, kendi aralarında bir İyon felsefesi kurmuşlardı.

Bu filozofların başında Thales gelir. Tha-les doğada en üstün kuvvetin su olduğu­na inanmıştır. Thales’ten sonra Anaksi-mander ile Anaksimenes de her şeyin be­lirli bir kudrete bağlı olduğunu söylemiş­lerdir. Anaksimenes en üstün kuvvetin ha­va olduğunu söylemiştir.

iyonlar heykelcilikte, mimarlıkta da çok ilerlemişlerdi. Efes’deki Artemis Tapınağı, Samson’daki Hera Tapınağı İyon mimarlı­ğının şaheserleridir.