Fıtrat Nedir?

Fıtrat sözlük anlamı nedir, Fıtrat hakkında bilgi.

(Fe-ta-ra) kökünün sözlük anlamı bir şe­yi uzunluğuna yarmak demektir. Kuran’da (fetara) kelimesi Allah’ın yaratması, yoktan var etmesi anlamına gelir. Fıtrat bu kökten “bina-i nev: çeşit, hususiyet ve tarz bildi­ren kelime kalıbıdır. Yani yaratılış şekli, ya­ratılış hususiyeti anlamlarına gelir. Bu du­rumda fıtrat hem her varlık türünün genel özelliklerini yani “fıtrat-ı külliyeyi” hem de tek tek varlıkların her ferdinin yaratılış özelliklerini yani “fıtrat-ı cüz’iyyeyi” ifade eder. Yine fıtrat kelimesi bir şeyin hem, yok­tan var edilişini (İsra:51), hem de bir mad­deden başka bir madde meydana gelmesi (tohumdan ağaç, döllenmiş yumurtadan canlı meydana gelmesi gibi) şeklindeki ya­ratılış çeşidini ifade eder. Allah’ın varlık ale­minde koymuş olduğu kanunlar da onun fıt­rat kanunlarıdır ki bunlara İslami termino­lojide “adetullah” ismi verilir.

Allah-u Teala insanın yaratılış özellikle­rini yani fıtratını en iyi bilen olduğundan bu fıtrata uygun dünya hayatının nasıl olması gerektiğini peygamberleri vasıtasıyla insanlara bildirmiştir, ilahi dinler fıtrata uygun ha­yat tarzını insanlara öğrettiğinden, fıtrat kelimesi şu ayet ve hadislerde hak din veya İslam dini manasında kullanılmıştır. “Sen yüzünü Allah’ı birleyici olarak doğruca dine (yani) insanları ona göre yarattığı Allah’ın fıtratına çevir. Allah’ın yaratması değiştirilemez, işte doğru din odur. Fa­kat insanların çoğu bilmezler” (Rûm: 30).

“Her doğan İslâm fıtratı üzere doğar, ana-babası onu Yahudi, Hristiyan veya Mecusi yaparlar” (Buhari, cenaiz, 80, 93; Müslim, kader, 22, 25)

Hz. Enes’ten rivayet edilen bir hadiste ise “Allah’ın insanları yarattığı fıtrat Al­lah’ın dinidir” buyurulmuştur.

Şu hâlde diyebiliriz ki dinin iki kaynağı vardır: Biri fıtrat diğeri kesb yani kulun ira­dî davranışlarıdır. Fıtrat insanı hakka doğ­ru yöneltir. İnsan iradesiyle bu yönlendir­meye uyar veya uymaz., işte bu noktada hak dinler insan iradesine doğru yolu gös­terip onların fıtrat istikametine yönelmele­rini sağlar. Allah’ın fıtratı değişmez, insan davranışlarıyla ona uyar veya uymaz.

Kuran’da 7 ayette Allah’ın, yerin ve gök­lerin “fatır”ı yani onları yaran ve yaratan olduğu belirtilir. Bu ayetlerde fatır ilk defa yaratan anlamına geldiği gibi, göklerin ve yerin bir bütün halinde iken sonradan Al­lah’ın bunları yardığına, birbirinden ayırdı­ğına da işaret vardır. Çünkü başka bir ayet­te “inkar edenler görmediler mi ki gök­lerle yer bitişik idi. Biz onları ayırdık ve her canlı şeyi sudan yarattık (suyu ha­yat sebebi kıldık) hala inanmıyorlar mı?” (Enbiya:30)

Bu günkü Big Bang (büyük patlama) de­nilen, evrenin ve güneş sisteminin büyük bir patlama sonucu, tek kütlenin dağılma­sından oluştuğunu ve evrenin gittikçe ge­nişlediğini benimseyen görüşle, Kuran’ın bu ayeti uyuşuyor görünmektedir. Doğru­sunu ancak Allah bilir.

Leave a Reply