Ekler Dil Bilgisi

Ekler konu anlatımı, Yapım ekleri ve Çekim ekleri örnekleri, Ekler hakkında bilgi.

Tek başına anlamı bulunmayan, kelimelerin kök ve gövdelerine eklenerek onlara yeni anlam kazandıran; gövdelerine göre cümle içinde kelimeleri şekillendirerek çekime tabi tutan dil birlikleridir. Bu tanıma göre ikiye ayrılır:

I. Yapım ekleri
II. Çekim (işletme) ekleri,

Yapım ekleri: Hem fiil, hem de isim soylu kelimelerin köklerine eklenerek gövde yaparlar. Eklendikleri kelimelere değişik anlam kazandırırlar.
Yapım ekleri kendi arasında dörde ayrılır:

A. İsimden isim ve sıfat yapan ekler
B. İsimden fiil yapan ekler
C. Fiilden isim yapan ekler

D) Fiilden fiil yapan ekler

Çekim (İşletme) ekleri: Çekim ekleri kelimelerin köklerine ve gövdelerine cümle içerisinde ilişki kurduran, görev almalarını sağlayan, görevlerine göre kelimeleri şekillendiren eklerdir.

Çekim ekleri kelimelerin anlamlarını değiştirmez; isim ve fiil soylu kelimelerin köklerine ve gövdelerine eklenebilirler. Bu durumlarıyla çekim ekleri yapım eklerinden sonra kullanılırlar.

Çekim (işletme) ekleri de kendi arasında ikiye ayrılır:
1. İsim çekim (işletme) ekleri
2. Fiil çekim (işletme) ekleri
1. isim çekim (işletme) ekleri: Bunlar, şu adları taşıyan eklerdir:
A. Çokluk ekleri
B. Hal bildiren ekler: ‘ a) Yalın hal
b) İlgi bildiren hal (-in hali)
c) Yapma bildiren hal (-i hali)
ç) Yaklaşma bildiren hal (-e hali)
d) Bulunma bildiren hal (-de hali)
e) Uzaklaşma, çıkma, ayrılma bildiren hal (-den hali)
f) Vasıta, birliktelik bildiren hal (-le hali)
g) Eşitlik bildiren hal (-çe hali) ğ) Yön bildiren hal (-re hali)
C. iyelik ekleri Ç. Soru ekleri Fiil çekim (işletme) ekleri:
A. Şekil ve zaman ekleri
B. Şahıs ekleri
C. Sıfat ekleri b) Bağ – fiiller a) İsim – fiiller ç. Soru ekleri

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir