Çerkez Ethem Ayaklanması Nedenleri Nelerdir

- in Cumhuriyet Tarihi, Genel, Sosyal Bilimler, Tarih
0

Çerkez Ethem kimdir neden isyan etmiştir, Çerkez Ethem ayaklanması sebep ve sonuçları hakkında bilgi.

Bu isyanların en önemlisi Çerkez Etem adıyla tanınan komutanın, emrindeki kuvvetlerle birlikte, Yunan saflarına geçişidir.

Çerkez Etem Batı Cephesi komutanlığına bağlı Kuvayı Seyyare (gezici kuvvetler) diye anılan kuvvetli bir süvari birliğimizin komutanıydı. Kardeşleri Reşit ve Yüzbaşı Tevfik Beylerle birlikte Kütahya dolaylarındaki Kuvayı Seyyare’yi elinde bulunduran Çerkez Etem hiçbir üst kademeye bağlı olmadan çalışmak istiyordu. Bu isteğini sürekli bir propaganda halinde hem halk arasında, hem orduda, hem de Mecliste yaymaktan geri durmuyor, Ordudan fayda yoktur, inhilal etsin! Hepimiz Kuva-yı Milliye olalım! diyordu.

Bu sıralarda Kuva-yı Seyyare’nin başında vekil olarak bulunan Çerkez Etem’in kardeşi Yüzbaşı Tevfik kasım 1920’den itibaren birliğin hareketleri hakkında cephe komutanlığına bilgi vermemeye başladı. Raporlarını o sırada Ankara’da bulunan Çerkez Etem’e yolluyor, o da Batı Cephesi’ne gönderiyordu.

Yüzbaşı Tevfik kasım sonunda alenen Batı Cephesi Komutanlığını tanımadığını, İsmet Paşa’yla birlikte çalışmayacağını bildirdi.

Yüzbaşı Tevfik bu biçim davranırken Ankara’da bulunan Çerkez Etem’le o sırada mebus bulunan öbür kardeşi Reşit Bey de Meclis içinde propaganda yapıyorlardı. Mustafa Kemal her şeye rağmen, belki bir anlaşmazlık vardır diye Çerkez Etem’le kardeşi Reşit Bey’i alarak birlikte Eskişehir’e gitmeye, orada İsmet Paşa’yla karşı karşıya konuşup anlaşmazlıkları gidermeye karar verdi. 3 aralıkta Eskişehir’e doğru yola çıktılar. Çerkez Etem yolda kaçarak birliklerinin başına geçti, kardeşi Reşit de, ara buluculuk bahanesiyle, arkasından gitti.

Aralık ayı içindeki bütün gayretlere rağmen Çerkez Etem gene valilere kendi başına emirler vermeye, halktan kendi adına para vb. toplamaya devam ediyordu. Bunun üzerine Atatürk 3.000 kişiden kurulu Çerkez Etem birliklerine karşı taarruza geçilmesini emretti. Ordu birlikleri 29 aralık 1920’de Kütahyayı işgal ettikten sonra Çerkez Etem birliklerinin peşine düştüler, 5 ocak 1921’de Gediz işgal edildi.

Bunun üzerine Çerkez Etem, kuvvetleriyle birlikte, Yunan saflarına geçti, Yunanlılar’la birlikte Türk kuvvetlerine hücum etti. Yapılan karşı hücumda 22 ocak tarihine kadar Çerkez Etem’in bütün kuvvetleri esir edildi, kendisi de kardeşleriyle beraber Yunan ordusuna sığındılar.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir