Bektaşilik Nedir, Hakkında Bilgi

- in Genel, Sosyal Bilimler, Sosyoloji
0

Bektaşilik tarikatı nasıl doğmuştur, Bektaşilik inanç ve ibadetleri nasıldır, Bektaşilik hakkında bilgi.

Bektaşilik, adını kurucusu ve geliştiricisi olan Hacı Bektaş Veli’den almış, batını akidelere dayanan bir tarikattır. Benzeri tarikatlardan farkı hemen hemen Türkiye’ye mahsus oluşu, harsı, dili, duygusu ve edebiyatıyla Türk oluşudur.

Türkiye’nin dışında, yeniçeri zümresine iyice nüfuz etmiş bulunan Bektaşi babaları ve dervişleriyle Mısır’a, Balkanlar’a, Tuna kıyılarına, Arnavutluğa kadar uzanmış, oralarda Türk ve Müslüman halk arasında revaç bulmuş ve yayılmıştır.

Kara höyük gibi ıssız bir köyde başlayan Bektaşilik uzun müddet din adamlarının, büyük şehir halkının dikkatinden uzak kalmış, nihayet, çok kuvvetli bir bünyeye sahip olduktan sonra, şehirlere ulaşmıştır.

Tarikatın kurucusu ve yayıcısı olan Hacı Bektaş herhalde cahil ve saf halkın psikolojisine iyice vakıf bulunuyordu. Tarikatına ilk dahil olanlar köylüler, yörükler ve göçebelerdi. Bu insanlar daha Hacı Bektaş Horasan’da bulunduğu sırada onun mucizelerini muhtelif yollarla duymuş, ermişliğine ve insanüstü bir varlık olduğuna inanmışlardı.

Bektaşiliğin geliştiği sıralarda Anadolu’da Hayderiler, Babailer, Kaienderiler, Hurufiler gibi çeşitli tarikat müntesipleri bulunuyordu. Fakat bunların mürşitleri Bektaşilikte olduğu gibi fakir halktan değillerdi. Bektaşi babaları, dervişleri ise halkın içinden yetişmiş birer fert sıfatıyla daha çabuk, daha çok taraftar bulmakta güçlük çekmemişlerdi. Daha sonra da birçok tarikat Bektaşiliğin içerisine karışmış, bir kısmı adını muhafaza etmiş bulunsa bile . hüviyetini kaybetmişti.

Hacı Bektaş Veli tarikatını bütün edep ve erkanıyla kurmuş olduğu halde 1516’da ölen Balım Sultan, Bektaşi tarikatının ikinci kurucusu sayılmıştır. Bu zat ayin ve erkan itibariyle bazı yenilikler yapmış, tekkeleri teşkilatlandırmış ve mücerret dervişler zümresini ortaya çıkararak bunları tarikat teşkilatının bel kemiği mahiyetine sokmuştur.

Bektaşiliğin Tarihi

Bektaşiler’e göre bu tarikat Hz. Ali’den başlamış, Hacı Bektaş Veli’ye kadar ulaşmıştır. Bektaşiler’in bir kısmı Fıkh-ı Caferi’yi kabul ettikleri gibi İmamiye mezhebini de kabul etmişlerdir. On iki İmam’ı takdis ederler. Halifelerden Ebubekir, Ömer ve Osman’ı, Hz. Ayşe’yi pek sevmezler.

Peygamber hanedanına aşırı dereceye varan bir sevgi gösterirler. Bektaşiliğin bir hususiyeti de itikat ve Ayin bakımından pek gizli tutulmasıdır. Tekkelerini şehirlerden uzakta, tenha, yerlerde kurdukları gibi ayinlerine de yabancı kimse almazlar, birbirlerini tanımak için hususi işaretler kullanırlardı. Başka Müslüman zümrelerden gizli tuttukları inanışları vardı.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir