Anne İle İlgili Ayetler Nelerdir?

İslam Dininde Anne, Kuranda Annenin yeri nedir, Anne ile ilgili hadis ve ayetler nelerdir?

Kur’an-ı Kerim’deki anne ile ilgili ayetler kendi aralarında şöyle gruplandırılabilir:

1- Kişinin mahrem olan akrabaları arasında anne ve sütanne zikredilir. (Nisa: 23)

2- Mirasla ilgili ayetlerde çocuğu ve kardeşleri olmayan, kişinin ölmesi halinde, mirasından annesinin üçte bir alacağı, ölenin kardeşleri varsa annenin altıda bir alacağı belirtilir. (Nisa: 11)

3- Bir ayette: “Sizi Allah annelerinizin karnında merhale merhale yaratır.” (Zumer: 6) buyurularak anne karnındaki yaratılışa dikkat çekilir. Diğer bir ayette ise: “Allah sizi annelerinizin karnından çıkardığında hiç bir şey bilmiyordunuz, size işitme (duyusu), gözler ve gönüller verdik ki, şükredesiniz” (Nahl: 78) buyurulur. Bu ayet de insanın eğitimi meselesine dikkatleri çekmektedir.

4- Kuran-ı Kerim’de anne-babaya iyi davranmayı emreden 10 civarında ayet vardır. Özellikle bunlardan dördünde anne babaya iyiliğin hemen Allah’a şirk koşmama emrinin akabinde zikredilmiş olması, anne babaya iyiliğin ne kadar önemli olduğunu gösterir. (Bkz: Bakara: 83, Nisa: 36, En’-am: %B1, İsra: 23)

Başka bir ayette de Allah-u Tealâ: “Bana ve anne-babana teşekkür et” (Lokman: 14) buyurarak anne babaya teşekkürü kendine şükürle beraber zikretmek suretiyle onlara iyi davranmanın önemini belirtir.

Özellikle anneye iyilik etmenin gereğini ortaya koymak için şu iki ayette annenin çocuğunu ne zorluklarla dünyaya getirdiğine dikkat çekilir:

“Biz insana ana-babasına (iyi davranmasını) tavsiye ettik. Anası onu zayıflık üstüne zayıflık çekerek doğurmuştur. Onun (memeden) ayrılması da iki yıldır. Bana ve ana babana şükret. Dönüş banadır.” (Lokman: 14)

“Biz insana ana babasına iyilik etmesini tavsiye ettik. Anası onu (hamileliğinde) zahmetle taşıdı ve zahmetle doğurdu. Hamilelik ile sütten kesilmesi otuz ay (sürdü)” (Ahkaf: 15)

Bu yüzdendir ki, peygamberimiz ana hakkının daha fazla olduğunu ve anaya iyiliğin önceliğini şu hadisiyle ifade etmiştir: Birisi gelip Rasulullah’a kime iyilik edeyim diye sordu. Rasulullah: “Annene” buyurdu. Adam sorusunu üç defa tekrarladı, üçünde de “Annene” buyurdu. Dördüncüde ise “Babana” diye cevap verdi. (Buharı: Edeb, 2)

Anne babaya ne ölçüde iyi dayranılacağını şu ayet açıklamaktadır: “Rabbin yalnız kendisine kulluk etmenizi ve ana-babaya iyilik etmenizi emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına ulaşırsa, sakın onlara “öf” bile deme, onları azarlama. Onlara güzel söz söyle” (İsra: 23)

Ebeveynin ihtiyarlıklarında daha hassas oldukları, hizmetlerini görmenin daha zor olması gibi sebeplerle, özellikle ihtiyarlık çağına dikkat çekilmiş, o çağda daha dikkatli davranılması istenmiştir. “Öf” demenin, onlara karşı gösterilecek en hafif memnuniyetsizlik ifadesi olmasına rağmen yasaklanması, onları kıracak bütün davranışların haram olduğunu gösterir.

Evlatlar ana babalarına dünyada iyi davranmakla yetinmemeli, ölümlerinden sonra da fırsat, buldukça hayır dua etmeli ve affedilmelerini istemelidir. Allah-u Teâlâ, Hz. İbrahim’in ağzından ana-babaya nasıl dua edilmesi gerektiğini bize öğretmektedir: “Rabbimiz, hesabın görüldüğü gün, beni, ana-babamı ve müminleri bağışla” (İbrahim: 41)

Anne babaya ölümlerinden sonra yapılacak en iyi iyilik duadır. Peygamberimiz bir hadislerinde şöyle buyurmuştur: “İnsan ölünce amel defteri kapanır. Üç kişi hariç. Bunlar: Yararı devam eden sadaka, faydalanılan ilim ve dua eden salih evlat bırakanlar.” (Müslim, Vasiyye, 14; E.Davud, Vesaya, 14; Tirmizi, Akan, 36) (S.POLAT)

Leave a Reply